Pierwsza edycja projektu „Godzina z żywą historią”

We wtorek 19 lutego br. w Klubie Dowództwa Garnizonu Warszawa we współpracy ze Stowarzyszeniem „Głos Bohatera” odbyło się pierwsze spotkanie w ramach projektu „Godzina z żywą historią”. Zgromadzeni goście mieli unikalną okazję wysłuchać historii Eugeniusza Tyrajskiego ps. „Genek”, członka Szarych Szeregów, żołnierza pułku Armii Krajowej „Baszta”, obecnie wiceprezesa Zarządu Głównego Związku Powstańców Warszawskich.

Obok głównego bohatera pierwszej edycji projektu w spotkaniu uczestniczyła zaproszona młodzież szkolna oraz delegacja żołnierzy Pułku Ochrony, jednostki Wojska Polskiego, która dziedziczy i chlubnie kultywuje tradycje Pułku „Baszta”. To właśnie z „Basztą” jako kilkunastoletni chłopak związał się Pan Eugeniusz, który podczas Powstania brał udział m. in. w brawurowej akcji bojowej na terenie Wyścigów Konnych na Warszawskim Służewcu. Zgromadzeni w sali kinowej Klubu DGW goście z uwagą wysłuchali naocznej relacji bohatera Powstania Warszawskiego, którego czyny i niezłomna postawa są świadectwem honoru, niezwykłej odwagi i patriotyzmu.

– Na terenie Wyścigów stacjonowała jednostka konna SS. Było ich łącznie około 800. Nasze oddziały liczyły razem około czterystu kilkudziesięciu, o wiele słabiej uzbrojonych. Poza tym Niemcy byli zawodowymi żołnierzami, a u nas młode chłopaki po szkoleniu okupacyjnym. (…) Przejściowym naszym sukcesem było utrzymanie przez kilka godzin prawie całych Wyścigów. (…) Siedząc okrakiem na murze odbieraliśmy kolejnych rannych podawanych przez innych dwóch kolegów. Tylko nasza czwórka nie odniosła żadnych obrażeń. Opuszczaliśmy, jak najdelikatniej, kolejnych rannych kolegów za mur. Niestety tam już nie miał kto ich odebrać. Uważam to za największe swoje dokonanie w czasie Powstania. Nie strzelanie, w czasie którego trafiło się wroga lub nie, ale ocalenie życia kilkunastu rannym kolegom – podkreśla 
w swoich wspomnieniach Pan Tyrajski[1].

***

Eugeniusz Tyrajski, ps. „Sęk”, „Genek„, ur. 8 października w Nowym Brwinowie, wychowany w rodzinie patriotycznej (ojciec Pana Eugeniusza walczył podczas wojny polsko-bolszewickiej). W okresie przedwojennym aktywny członek harcerstwa (odznaczony m. in. Krzyżem Harcerskim).

Już jako kilkunastoletni chłopak podejmuje działalność konspiracyjną. Od kwietnia 1941 r. żołnierz Szarych Szeregów, gdzie bierze udział w akcjach małego sabotażu, które obejmowały m. in. podrzucanie Niemcom pism i ulotek w języku niemieckim o charakterze defetystycznym.

Pod koniec 1943 r. wstępuje do Batalionu Ochrony Sztabu Armii Krajowej – „Baszta”. Po przekształceniu „Baszty” w Pułk żołnierz kompanii K-2 Batalionu „Karpaty”, gdzie do wybuchu Powstania pełni funkcję zastępcy dowódcy drużyny. W czasie powstania bierze udział w walkach na Warszawskim Mokotowie m. in. w ataku na jednostkę konną SS stacjonującą na Służewieckich Wyścigach.

W kwietniu 1945 r. dostał się nielegalnie do stalagu w Moosburgu, stając się dobrowolnym jeńcem wojennym. Po oswobodzeniu obozu przez armię amerykańską 12 sierpnia 1945 r. wziął ślub z sanitariuszką poznaną podczas z Powstania – Teresą Kuklińską ps. „Basia” (1926–2006).

Po powrocie do stolicy zawodowo pełnił m. in funkcję. głównego księgowego i z-cy dyrektora ds. ekonomicznych w Centrali Biura Urządzania Lasu Geodezji Leśnej w Warszawie. Po 1989 r. aktywnie zaangażowany w działalność na rzecz kombatantów i osób represjonowanych. Obecnie pełni funkcję wiceprezesa i skarbnika Zarządu Głównego Związku Powstańców Warszawskich.

Odznaczony m. in.  Krzyżem Komandorskim, Oficerskim, Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Warszawskim Krzyżem Powstańczym, Krzyżem Armii Krajowej[2].

***

Zachęcamy do odwiedzin strony Klubu Dowództwa Garnizonu Warszawa oraz Pułku Ochrony im. gen. bryg. Bolesława Wieniawy-Długoszowskiego.

ŹRÓDŁA

[1] Pełną relację Pana Eugeniusza Tyrajskiego z udziału w Powstaniu Warszawskim znajdziecie tutaj: Powstańcze relacje świadków Wojenne wspomnienia Eugeniusza Tyrajskiego – żołnierza z „Baszty„, http://www.sppw1944.org/relacje/relacja32b.html, dostęp: 19.02.2019.

[2] Na podstawie: http://www.powstanie1944.pl/strona,165,Biogramy, dostęp: 19.02.2019, https://www.1944.pl/powstancze-biogramy/eugeniusz-tyrajski,46792.html, dostęp: 19.02.2019.

Komentarze:

comments

336x280ad